عكاسى  زبان است. زبانى تصویرى كه  واژگان، قواعد و دستورات خاص خودش را دارد. آشنائى با این زبان و تبحر در استفاده از آن به شما این امكان را مى‌دهد كه از طریق تصویر با بیننده عكس ارتباط برقرار كنید. به همین دلیل است كه مى‌گویند عكس خوب عكسى است كه در ذهن بیننده احساس یا فكرى ایجاد كند.

براى ایجاد فكر یا احساسى در ذهن بیننده لازم است ما حرف روشن و گیرائى براى گفتن در عكس مان داشته باشیم. جهان اطراف ما پر است از موضوعات جالب براى عكاسى. براى انتخاب یک موضوع از این میان باید از ذهن خود کمک بگیریم.

پیش از گرفتن عكس، از خودمان بپرسیم موضوع آن چیست و چه جنبه هائى از موضوع را مى خواهیم پوشش دهیم. گاهى با قدم زدن در یک محل و نگاه كردن دقیق  به اطراف مان مى توانیم سوژه هاى مهم و گیرائى براى عكس هایمان پیدا كنیم. گاهى هم مى خواهیم گزارشى مصور درباره ی موضوعى تهیه كنیم كه لازم است از جنبه هاى مختلف پوشش داده شود. در این درس، هدف ما بیشتر نوع دوم عكاسى است یعنى عكاسى براى گزارشگرى یا بیان داستان.

به عنوان مثال فرض كنیم مى خواهیم گزارشى مصور از یک كلاس موسیقى كودكان تهیه كنیم. گزارش ما لازم است ساختمان مدرسه، كلاس موسیقى، معلم ها، شاگردها، سازها و نت هاى موسیقى را پوشش دهد. تمركز گزارش بر جثه ی  بچه ها، رابطه ی آنها با ساز و با معلم خواهد بود.

در این مرحله فهمیده ایم كه موضوع گزارش ما و تاكید آن بر چیست. حالا كه روشن شده حرفى كه براى گفتن داریم چیست، نوبت آنست كه فكر كنیم چكونه باید آن را بیان كنیم كه روشن و گیرا باشد.

ایجاد عكس روشن و گیرا كار آسانى نیست. شبیه یک سخنرانى موفق است كه حضار هم متوجه منظور سخنران بشوند و هم تا آخر و با دقت به آن گوش بدهند و كسل نشوند. لازمه اش اینست كه از پیش ببینیم، آماده باشیم و با حضور ذهن كار كنیم.

یک بازبینى اولیه از محلى كه قرار است در آن عكس بگیریم به ما در انتخاب دوربین، عدسى و وسائل نورپردازى کمک مى كند. در مثال مدرسه موسیقى كودكان، با بازبینى محل مدرسه از جمله پى مى بریم كه كلاس موسیقى كوچک و كم نور است. براى عكاسى در محل كوچک لازم است از عدسى اى كه میدان دید وسیع داشته باشد استفاده كنیم. به این عدسى ها در زبان انگلیسى Wide Angle مى گویند. در بخش عدسى ها بیشتر در این مورد توضیح خواهیم داد. با این عدسى مى شود مطلب بیشترى را در عكس گنجاند. به موضوع عكس هم مى‌شود نزدیک تر شد.

كم نور بودن كلاس هم راه حل دارد. با توجه به این نكته كه مى خواهیم تا آنجا كه مى شود از فلاش استفاده نكنیم، بهتر است یک روز آفتابى  براى عكاسى برویم تا از نور طبیعى كه از پنجره كلاس به درون مى تابد بهره ببریم. بردن  چراغ دستى پرنور كه بتواند در گوشه ی كلاس جاى بگیرد و با تابیدن به دیوار به ما نور غیر مستقیم و ملایمى بدهد اقدام هوشمندانه اى خواهد بود. این نور غیر مستقیم سایه ها را در عكس ما ملایم تر خواهد كرد. یک سه پایه ی عكاسى سبک و کوچک هم همیشه به كار مى آید.

اگر از دوربین دیجیتال استفاده مى كنیم لازم است:

  • باطرى هاى دوربین شارژ شده باشند.
  • كارت حافظه ی دوربین (Flash Card) پاک شده و جاى كافى براى تعداد زیادى عكس داشته باشد.
  • با برنامه ی كار دوربین آشنا باشیم و آن را براى شرایط خاص محل و نوع عكاسى اى كه در نظر داریم تنظیم كنیم.

وقتى با دوربین، وسیله ی نورپردازى و سه پایه به محل رسیدیم خیلى زود اطراف ما شلوغ خواهد شد. براى اینكه چیزى از قلم نیافتد خوبست از پیش فهرستى تهیه كنیم از موضوع هائى كه باید حتماً در گزارش از آن ها عكس داشته باشیم.

وقتى در مقابل كلاس مى ایستیم، ذهن ما به چشم هایمان دستور مى دهد چه چیزهایى را به دقت ببیند و از چه نكاتى سرسرى بگذرد. دوربین عكاسى اما چنین قدرتى ندارد و براى اینكه عكس هاى خوبى بگیرد محتاج ذهن عكاس است.

وقتى به صفحه ی دوربین عكاسى  نگاه مى كنید، مراقب باشید تنها آنچه براى بیان موضوع لازم است در این صفحه جاى گرفته و مطالب نالازم از آن حذف شوند. براى كنترل اینكه چه چیزى در كادر عكس شما جاى بگیرد و كدام حذف شود مى توانید:

  • به سوژه‌ی عكس نزدیک یا از آن دور شوید.
  • جاى دوربین را عوض كنید.
  • جاى سوژه عكس را تغییر بدهید.
  • زاویه دید دوربین را تغییر بدهید.

صفحه ی دوربین را مى توانیم با بوم نقاشى مقایسه كنیم. همانطور كه نقاش مسئول اجراى نقاشى است و براى اضافه كردن هر عنصرى به اثر هنرى اش باید فكر كند، عكاس هم باید اجزاى عكس را با دقت انتخاب كند.

عكسى كه مطلبش را روشن و زیبا بیان كند همان عكسى است كه در ذهن بیننده ایجاد فكر یا حسى خواهد كرد.

براى تهیه گزارش كلاس عكاسى بچه ها ما به تصاویر زیر احتیاج خواهیم داشت:

  • نماهاى كلى از ساختمان مدرسه، كلاس ها از بیرون و نماهاى عمومى از كل فضا
  • نماهاى متوسط از معلم ها و شاگردها
  • نماهاى درشت از سازها
  • شاگردها در حال ساز زدن، خواندن یا بازى كردن
  • عكس هائى كه رابطه ی شاگردها را با هم و با معلم نشان دهند.

براى خلق هر یک از عكس هاى بالا لازم است به نكات زیر توجه كنیم:

عكاسى براى گزارشگرى تصویرى یا چندرسانه اى از نظر زیبائى شناسى تفاوتى با عكاسى هاى دیگر ندارد. اما در این نوع عكاسى از عكس بیشتر به صورت كلماتى كه در كنار هم داستانى را بازگو مى كنند استفاده مى شود در حالى كه  در عكاسى هاى شخصی تر،  عكس مى تواند پیام یا فكر عكاس را به تنهائى بیان كند. در عكاسى گزارشگر، هر عكسى وجهى از موضوع را گزارش مى كند و به بیننده اطلاعات تازه اى مى دهد.

در این درس یک نماى كلى از كار عكاسى گزارشگر، نقش عكاس و بعضى نكات لازم براى ایجاد عكس خوب ارائه شد. در درس هاى آینده به نكاتى مى پردازیم كه مى توانند براى گرفتن عكس هاى بهتر به ما کمک كنند.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 24 فروردین 1390    | توسط: Mehdi    | طبقه بندی: آموزش عکاسی،     | نظرات()