نگاهی نو 
هنگام مطالعه باید توجه داشته باشی كه انتقاد ، لازمه كار است . خواندن با دید انتقادی بسیار مفید و ثمربخش است ، اما دیده ای كه بعضی بین « انتقاد » - كه مشخص كردن خوب از بد است - با « ایراد گیری » فرقی نمی گذارد و به گمان خویش آنچه می كنند انتقاد سازنده است . در حالی كه چنین انتقادی نه تنها سازنده نیست ، بلكه زیان بار و مخرب است . انتقاد تنها پیدا كردن نقطه ضعف ها و عیب ها نیست ، بلكه اشاره به قوت ها و خوبی ها نیز انتقاد است . 
تو تا امروز بسیار دیده ای كه خیلی از دوستانت ناخود آگاه یا نیمه آگاهانه به نقد و سنجش نظریات نویسندگان كتاب هایی كه می خوانند می پردازند ؛ ولی من می خواهم درباره ی روش نقد آگاهانه حرف بزنم تا از كارت ، بهره ی بیشتری ببری . 
قبل از بیان روش ، این نكته را آویزه ی گوش كن كه نباید توقع داشته باشی هر مطلبی را كه می خوانی مطابق نظرت باشد ؛ زیرا نویسنده می تواند نظریات خودش را به طریقی كه می پسندد بیان كند و بنویسد . منظورم این نیست كه انتقاد نكنی ؛ ولی باید آگاهانه و استدلالی انتقاد كنی . اگر با نگاه نقادانه به كتاب ننگری و آن را تجزیه و تحلیل نكنی ، دیری نمی گذرد كه اندیشه ات از پویایی باز می ایستد و راكد می شود .
هركسی می تواند عقاید و نظریات را قبول و یا رد كند ؛ اما باید برای رد و قبول خودش « دلایل كافی » داشته باشد و بتواند آنها را توضیح دهد . اگر رنج تجزیه و تحلیل مطالب را بر خود هموار نكند ، نمی تواند نظریات خودش را به دیگران بقبولاند .
همیشه به این نكته توجه كن كه مطلب برای چه مخاطبی نوشته شده است . پاسخ به این سوال می تواند در وقتت صرفه جویی كند ؛ چون امكان دارد بی توجه ، چیزی را بخوانی كه در اندازه ی درك و فهمت نبوده است . تو نباید بر كتابی كه برای تو نوشته نشده است و شكل و محتوای آن ، هدف دیگری دارد و نمی خواهد انتظاراتت را برآورده كند خرده بگیری . چنین ایراد و انتقادی پذیرفته نیست و از دایره انصاف بیرون است . 
همچنان كه قبلاً نیز گفتم ، باید برای دستیابی به ارزش كتابی كه می خوانی ، از ابتدا هدف معیی داشته باشی . 

نكات مهم

1- لب و خلاصه مطلب را پیدا كن :
الف) مطلب از چه نوعی است : درسی ، داستان ، علمی و...
ب) آیا به موضوع مورد مطالعه علاقه داری یا آن را برای سرگرمی و یا موضوع دیگری می خوانی ؟

2- چرا می خوانی ؟ و چه انتظاراتی از خواندن داری ؟
الف) چرا این مطلب را برای مطالعه برگزیده ای ؟
ب) انتظار داری نویسنده چه بگوید ؟
ج) چه مقدار معلومات ازاین مطلب انتظار داری كه به دست آوری ؟
د) چه مقدار از معلومات جدید این نوشته سود مند است ؟
هـ) دانستنی های جدیدی كه از این موضوع كسب می كنی ، چه فایده ای دارد ؟ آیا برای كسب دانش بیشتر آن را می خوانی و یا به علل دیگر ؟
و) آیا مطلبی آسان را انتظار می بری یا دشوار ، جذاب یا خسته كننده ، جدی یا سرگرم كننده ؟

سوالهایی كه بعد از مطالعه باید از خودت بپرسی : 
الف) آیا به خواسته هایم از خواندن رسیده ام ؟
ب) آیا هدف داری و انتظارم پیش ا زمطالعه ، به فهم بیشترم از مطلب كمك كرد ؟
ج) آیا فكر قبلی روی مطلب ، به سریع خواندنم كمكی كرد ؟
اگر با احتیاط از اهداف و انتظاراتت در خواندن ، جمع بندی و نتیجه گیری درست كنی ، باعث پیشرفت و موفقیتت می شود .

نكاتی در مورد مطالعات تحصیلی 
اگر برای یادگیری مطالب تحصیلی مطالعه می نمایید به نكات زیر توجه كنید : 
۱- اول زمان یادگیری خود را مشخص نمایید ؛ یعنی ساعاتی را كه مغز شما بازدهی بیشتری دارند . این موضوع برای هر فرد متفاوت است و به متابولیسم بدن شخص مربوط می شود . افرادی در ساعات اولیه صبح فرایند یادگیری مغزشان فعالتر است و اشخاص دیگر در شب و افرادی دیگر در ساعات مختلف شبانه روز.
۲- قبل از مطالعه مطلب خاص ( مثلا فیزیك ) دقایقی در ذهنتان مطالبی را كه از موضوع فوق بیاد دارید مرور كنید . این كار باعث می شود فایل مشخصی در مغزتان برای آن موضوع مشخص باز شود و از درهم ریختگی و شلوغی مطالب گوناگون در مغز جلوگیری شود . ( مانند یك رایانه كه اگر تمامی فایل ها را بدون نظم در هارد قرار دهید پیدا كردن فایل بخصوص در آن بسیار سخت خواهد بود ) 
۳- پس از مطالعه ی موضوع خاص مدتی استراحت نموده تا مغز مطالب دریافتی را پردازش نماید .
۴- برای شروع مطالعه ی موضوع دیگر ؛ تقریبا ۱۵ دقیقه بعد از مطالعه موضوع قبلی كار را شروع نمایید و مراحل ذكر شده در بالا را به اجرا گزارید .
طبق آمارهای جهانی كسانی كه ضریب هوشی بین ۸۵ تا ۱۱۰ دارند با این روش یادگیری و یادآوری مطالب در آنها نزدیك به ۳۰٪ افزایش میابد .

نوشته شده در تاریخ شنبه 20 فروردین 1390    | توسط: Mehdi    | طبقه بندی: روشهای صحیح مطالعه،     | نظرات()