روزنامه‌نگاری چیست؟

روزنامه‌نگاری، حرفه‌ای است که فرد در آن با اطلاعات، تحلیل، خبر و رسانه‌ها سر و کار دارد. در این حرفه، مجموعه‌ای از اطلاعات، در شکل‌‌های مختلف و در پیوند با وقایع، موضوعات و مسائل روز به مخاطب ارائه می‌شود.

حرفه‌ی روزنامه‌نگاری اگرچه قدمتی چند قرنی دارد ولی در یک قرن گذشته به مرور تکامل یافته و به ویژه با ظهور شیوه‌های نوین ارتباطات، هم چون اینترنت و ماهواره‌ گسترش یافته است.

از روزنامه‌نگاری به‌عنوان صدای افکار عمومی، پایه‌ی چهارم دموکراسی و آینه‌ی واقعیت‌های اجتماعی یاد می‌شود. از همین‌رو روزنامه‌نگاری حرفه‌ای و مستقل، اهمیت و ارزش بسیار زیادی در جامعه دارد.

روزنامه‌نگاری، اگرچه با ظهور مجلات و روزنامه‌ها شناخته شده و به رشته‌ای گفته می‌شود که در زمینه‌ی اطلاعات، اخبار و تحلیل وقایع روز فعالیت می‌کند، اما با ظهور رسانه‌های تازه همچون رادیو، فیلم‌های مستند خبری، تلویزیون و اینترنت هم‌چنان به کسانی که در تحریریه‌ی هر یک از این رسانه‌ها کار می‌کنند روزنامه‌نگار (Journalist) می‌گویند.

روزنامه‌نگار کیست؟

«روزنامه‌نگار»، کسی است که در تهیه و تولید محتوای رسانه‌ای اعم از فیلم، تلویزیون، عکس، رادیو، مولتی میدیا (چندرسانه‌ای)، اینترنت، روزنامه و مجله نقشی اساسی دارد.

وی ممکن است، در بخش خبر کار کند یا در بخش‌های دیگر به کار روزنامه‌نگاری بپردازد؛ به کسی که به‌طور اختصاصی در بخش خبر کار می‌کند خبرنگار (Reporter) گفته می‌شود. وی مسئولیت گزینش، نگارش، پردازش و کنترل منبع و محتوای خبر و سرانجام عرضه را برعهده دارد. او ممکن است برای تهیه‌ی خبر به گفتگو با افراد ذی‌ربط یا توصیف صحنه‌ی حادثه‌ی مورد نظر بپردازد.

در حالی که هر خبرنگاری روزنامه‌نگار هست، هر روزنامه‌نگاری خبرنگار نیست. او ممکن است دبیر سرویس، سردبیر، منتقد، یادداشت‌نویس، تحلیل‌گر، عکاس خبری، گرافیست و یا تهیه‌کننده باشد.

«دبیر سرویس»، فردی است که به کار روزنامه‌نگاران و خبرنگاران نظارت می‌کند. دبیر سرویس، مسئولیت یک بخش خاص از رسانه را برعهده دارد. مثلاً سرویس هنری یا سرویس رسانه‌ها و تمام تولیدات این بخش زیر نظر او تهیه و منتشر می‌شود.

«سردبیر» فردی است که کلیه‌ی محتوای رسانه زیر نظر او تولید و منتشر می‌شود و مسئولیت نظارت حرفه‌ای (ادیتوریال) مطابق با اخلاق حرفه‌ای و قواعد و قوانین روزنامه‌نگاری حرفه‌ای را برعهده دارد و معمولا دارای تجربه‌ی بسیار و طولانی در این زمینه است.

«منتقد»، فردی است که به ‌طور دائمی به نقد محصولات رسانه‌ای مانند موسیقی یا فیلم می‌پردازد و نظر آنها با توجه به سابقه و دانش‌شان برای مخاطبان و هم‌چنین تولیدکنندگان محصولات رسانه‌ای دارای اهمیت و اعتبار است.

«یادداشت- مقاله‌نویس» (Columnist)، فردی است که به طور دائمی به نوشتن یادداشت و مقاله برای روزنامه‌ها و سایت‌ها و همچنین تهیه‌ی گفتارهای رادیویی در حوزه‌های مختلف تخصصی می‌پردازد.

وی باید به‌طور دائم و مستمر به این حرفه مشغول باشد. بنابراین به کسی که به طور مثال هر ماه یک مقاله به رسانه‌ای ارسال می‌کند، مقاله‌نویس گفته نمی‌شود. مقاله‌نویس معمولاً برای یک رسانه‌ی خاص به صورت ثابت و دائمی، مثلاً هر روز یا هفته‌ای یکبار مطلب می‌نویسد، هر چند که ممکن است در استخدام رسمی آن رسانه نباشد.

روزنامه‌نگار فردی است که به صورت حرفه‌ای به عنوان روزنامه‌نگار شناخته شده و در قبال کار خود حقوق دریافت می‌کند یا در استخدام یک رسانه‌ی همگانی است و با مخاطب انبوه سروکار دارد.

روزنامه‌نگار معمولاً دارای تحصیلات (مثلاً روزنامه‌نگاری یا ارتباطات)، یا تجربه‌ی مرتبط و یا هردوی این‌ها، و همچنین عضو یک اتحادیه‌ی صنفی است.

خبرنگار چه می‌کند؟

خبرنگار فردی است که به‌طور مشخص، وظیفه‌ی تهیه و عرضه‌ی خبر را برای یک رسانه به عهده دارد.

وی باید از منابع خبری خود، خبر به دست آورد، پردازش کند، با اطلاعات دیگر ترکیب کند، مورد ارزیابی قرار دهد و دلایل اهمیت آن را مشخص کند.

او ممکن است برای تهیه‌ی یک خبر، با افراد مختلف مصاحبه کند و از آن‌ها در خبر خود نقل قول بیاورد یا به صحنه‌ی وقوع یک اتفاق یا گزارش برود.

منابع خبری ممکن است خبرگزاری‌ها، رسانه‌های معتبر و یا شاهدان عینی باشند. وظیفه‌ی خبرنگار این است که از صحت خبر و اعتبار آن مطمئن شود و آن را به گونه‌ای برای رسانه‌ی خود تنظیم کند که دارای بیش‌ترین اطلاعات موجود در کم‌ترین زمان یا متن ممکن باشد.

هر خبرنگاری ممکن است در یک حوزه‌ی خاص، دارای تجربه و علاقه باشد و صرفاً در همان حوزه به فعالیت بپردازد؛ مانند حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، بهداشتی، هنری، سینمایی، فن‌آوری و... .

خبرنگار- شهروند کیست؟
خبرنگار- شهروند فردی است که به عنوان شاهد عینی یا راوی در صحنه حضور دارد و با آن که خبرنگار یا روزنامه‌نگار حرفه‌ای نیست، اما می‌تواند اطلاعات خام برای گزارش‌های عینی از وقایعی که دارای اهمیت خبری هستند ارسال کند.

خبرنگار- شهروند، ممکن است دارای اطلاعاتی در زمینه‌ی چگونگی ثبت و شرح یک واقعه باشد که در این صورت گزارش وی ارزش بیش‌تری می‌یابد. اطلاعاتی مانند زمان، مکان، تعداد، چگونگی و پیامدها می‌تواند ارزش مستندسازی واقعه را بیش‌تر سازد.

نوشته شده در تاریخ دوشنبه 15 آذر 1389    | توسط: Mehdi    | طبقه بندی: آشنایی با حرفه‌ی روزنامه‌نگاری(مقدماتی)،     | نظرات()